تبخیر یا حذف کیست آندومتریوما(شکلاتی) در جراحی لیزر کربن دی اکسید

کیست شکلاتی

کیست شکلاتی یا آندومتریوما یکی از چندین نوع کیست در تخمدان است. کیست شکلاتی کیسه‌ای است که در تخمدان رشد کرده و حاوی مایع و گاهی اوقات یک ماده نیمه جامد نیز می‌باشد که در حالت دوم تحت عنوان کیست تخمدان پیچیده شناخته می‌شود. به بیان ساده، یک کیست شکلاتی یک کیست پر از خون در تخمدان می‌باشد. بسیاری از زنان در بخشی از زندگی خود و معمولاً قبل از یائسگی دچار این کیست می‌شوند. آندومتریوما یکی از بیماری‌های وابسته به استروژن در زنان است که تقریباً در ۵ تا ۱۰ درصد از زنان در سن باروری رخ می‌دهد.

آندومتریوما یا کیست شکلاتی، بیماری است که در آن بافت دیواره قابل ریزش داخل رحم در جایی غیر از دیواره داخلی رحم قرار بگیرد. درمان این کیست می‌تواند در مراحل اولیه با دارو (از جمله داروهای گیاهی) امکان‌پذیر باشد. توجه به این نکته ضروری است که مصرف داروهای گیاهی نیز باید با مشورت پزشک صورت گیرد و نباید به صورت خودسر مصرف شود. در صورتی که مصرف این داروها نتواند رشد کیست شکلاتی را متوقف کند تنها راه درمان این کیست جراحی آن می‌باشد. روش جراحی که امروزه برای برداشتن انواع کیست‌ها از جمله کیست شکلاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد روش جراحی لاپاروسکوپی است. از مزایای این روش نسبت به روش‌های جراحی سنتی می‌توان به دوره نقاهت کوتاه‌تر و تحمل درد کمتر بعد از عمل اشاره کرد.

متخصصان ما در کلینیک ما آماده‌ی ارائه‌ی خدمات در زمینه‌ی درمان انواع کیست‌های تخمدان از جمله کیست شکلاتی تخمدان با روش لیزر و با استفاده از بهترین تجهیزات و امکانات به شما عزیزان می‌باشند. جهت کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید با شماره‌های زیر تماس حاصل فرمایید.

شماره تماس ما

کیست شکلاتی چگونه شکل می‌گیرد؟


کیست شکلاتی زمانی شکل می‌گیرد که یک بافت اندومتر (بافت سطح داخلی رحم) بطور غیر عادی در تخمدان متصل شده و رشد می‌کند، همانطور که در آندومتریوز رخ می‌دهد. این تکه‌های سلول‌های اندومتر ممکن است کیست‌های کوچکی را تشکیل دهند که هنگام تحریک شدن با هورمون‌های قاعدگی به کیست‌های بیشتری تکثیر پیدا می‌کند. در صورت عدم بارداری، بافت اندومتر معمولاً در حین خونریزی قاعدگی از بدن خارج می‌شود. هرچند در آندومتریوز، این حالت رخ نمی‌دهد و به جای آن، خون تجمع یافته و بافت اطراف را تحریک می‌کند.

چرا کیست شکلاتی نامیده می‌شود؟


بافت اندومتر داخل کیست تخمدان به هورمون‌های ماهیانه واکنش نشان می‌دهد. این بافت خونریزی کرده و داخل این کیست‌ها را با خون لخته نشده پر می‌کند. کیست‌های شکلاتی به علت وجود خون کهنه‌ی تیره که سیاه رنگ، قیری و غلیظ است و ظاهری شبیه به شکلات دارد، به این نام شناخته می‌شوند. نام‌های دیگر کیست شکلاتی کیست اندومتر، کیست آندومتریوما و کیست شکلاتی تخمدان می‌باشند.

علائم کیست شکلاتی


علائم کیست شکلاتی شبیه به علائم آندومتریوز است زیرا بیماری زمینه‌ای هر دو یکسان می‌باشد. اما هر بیماری منحصر بفرد است زیرا در تمام بیماری‌ها بدن هر شخصی متفاوت واکنش نشان می‌دهد. در مورد کیست‌ها، برخی از زنان صرفنظر از مدت زمان وجود کیست‌، علائم شدیدی را دارند، در حالی که زنان دیگر علائم جزئی داشته یا اصلاً علائمی بروز پیدا نمی‌کند. از این رو، گستردگی و شدت علائم همیشه مرتبط با میزان پیشرفت آندومتریوما نمی‌باشد.

برخی از شایع‌ترین علائم کیست آندومتریوما عبارتند از:

  • درد و ورم شکم در طول چرخه قاعدگی
  • خونریزی غیر عادی
  • پریودهای دردناک
  • خونریزی شدید از واژن
  • ترشحات تیره رنگ از واژن
  • درد هنگام دفع ادرار یا تخلیه روده
  • درد در حین مقاربت جنسی
  • درد در حین ورزش، برای مثال در هنگام خم شدن یا حرکات کششی

درد شدید ممکن است حاکی از این باشد که کیست به تخمدان فشار وارد می‌کند و باعث پیچ خوردن آن و قطع جریان خون شده است. پارگی کیست شکلاتی نیز می‌تواند منشأ درد شدید باشد. در صورتی که یک کیست شکلاتی پاره شود، محتوای آن ممکن است وارد تخمدان و اندام دیگر لگن شود. این امر می‌تواند منجر به عوارضی مانند زخم، عفونت و درد شدید لگن گردد. پارگی یک کیست تخمدان می‌تواند یک وضعیت اضطراری جدی باشد. در صورتی که علائمی مانند خونریزی شدید، تب، استفراغ و درد شدید داشته باشید باید بلافاصله با یک متخصص مشورت نمایید. شرایط دیگری که شبیه به این بیماری هستند شامل کیست‌های تخمدان، سندرم تخمدان پلی کیستیک و حاملگی خارج رحمی می‌باشند. حاملگی خارج رحمی زمانی است که رشد جنین در خارج از رحم رخ می‌دهد.

کیست آندومتریوما چگونه تشخیص داده می‌شود؟


در صورتی که هر یک از علائم کیست شکلاتی را داشته باشید، متخصص می‌تواند با بررسی سابقه پزشکی شما، پرسش در مورد علائم و انجام معاینه لگن بیماری شما را تشخیص دهد. در حالی که برخی از کیست‌ها بزرگ بوده و با معاینه لگنی قابل تشخیص هستند، اما بسیاری از آنها کوچک بوده و با معاینه بالینی مشخص نمی‌شوند. گاهی اوقات سونوگرافی ترانس واژینال، پرتوی ایکس یا آزمایش خون نیز ممکن است انجام شود. اسکن سونوگرافی یک روش عالی برای تشخیص کیست‌های شکلاتی است زیرا می‌تواند کیست‌های بسیار کوچک را نیز نشان دهد. هرچند انجام یک تشخیص قطعی از آندومتریوز با اسکن سونوگرافی امکان پذیر نیست، زیرا بسیاری از بیماری‌های دیگر نیز می‌توانند در تخمدان کیست تشکیل دهند. تشخیص را می‌توان با تخلیه کیست تحت هدایت سونوگرافی (و یافتن خون تیره رنگ که نشانه آندومتریوز است) یا انجام لاپاراسکوپی انجام داد. برخی از زنان هیچ علائمی ندارند و بنابراین می‌توان تشخیص را با معاینات دیگری انجام داد.

گزینه‌های درمانی کیست شکلاتی


درمان کیست شکلاتی با جراحی

درمان کیست تخمدان شکلاتی

در صورت وجود یک کیست بزرگ و علائم شدید، ممکن است جراحی به صورت بازکردن چسبندگی‌ها (adhesiolysis) و سيستکتومی گزینه‌ی احتمالی باشد.

جراحی می‌تواند از سه روش صورت گیرد:

  • جراحی با لیزر CO2
  • جراحی لاپاروسکوپی
  • جراحی لاپاراتومی

درمان کیست تخمدان شکلاتی از طریق جراحی با لیزر co2

در حالت ایده‌آل این ضایعات اندومتری با لیزر پرتوان co2 تبخیر شده یا جدا می‌شوند. با در نظر گرفتن این روش به عنوان روش انتخابی، از آنجایی که این درمان به سرعت باعث از بین رفتن تمام کیست‌ها می‌شود مقدار جزئی بافت نکروتیک باقی می‌ماند. انتخاب بین تبخیر یا برش بستگی به اندازه ضایعه‌ی اندومتری دارد و هرچه ضایعات بزرگ‌تر باشند بریدن آنها سریع‌تر است. در این روش از مزایای کامل لیزر co2 به عنوان یک وسیله برشی بدون خونریزی و دقیق با آسیب حرارتی کم به بافت اطراف بهره برده می‌شود. روش‌های جایگزین برای از بین بردن کیست شامل انعقاد دو قطبی، اندوترمی و برش نیز می‌باشند. روش اول دقت کمتری نسبت به روش تبخیر یا برش برای ضایعات معمول دارد، زیرا بررسی دقت نفوذ تنها با معاینه و لمس با دست دشوار است. علاوه بر این، میزان بافت نکروتیک باقیمانده مهم‌تر است زیرا می‌تواند میزان چسبندگی بعد از عمل را افزایش دهد. برش تیز همراه با الکتروسرجری تک قطبی از نظر تئوری معادل برش با لیزر co2 است. این روش بین انعقاد پروفیلاکتیک گسترده که منجر به آسیب بیشتر بافت می‌شود و انعقاد غیر پروفیلاکتیک که اغلب همراه با خونریزی مویرگی و دید ضعیف است، تعادل برقرار می‌کند.

جراحی لاپاروسکوپی

جراحی لاپاراتومی

لاپاروسکوپی یک روش جراحی با حداقل تهاجم و بدون باز کردن شکم است. در جراحی به وسیلۀ لاپاروسکوپی از یک لولۀ باریک، بلند و مجهز به منبع نور به نام لاپاروسکوپ استفاده می‌شود. لاپاروسکوپ از طریق برش بسیار کوچکی که در ناحیۀ شکم ناف ایجاد می‌گردد وارد بدن شده تا از این طریق بتوان اعضای شکم یا لگن را مشاهده کرد. این روش برای تشخیص و درمان مشکلاتی همچون کیست‌ها، فیبروئیدها و عفونت‌ها به کار می‌رود. همچنین از طریق لولۀ لاپاروسکوپ می‌توان نمونه‌های بافت را برای نمونه‌برداری جدا کرد. در موارد زیادی، لاپاروسکوپی جایگزین جراحی لاپاروتومی (استفاده از برش‌های بزرگتر در ناحیۀ شکم) می‌شود. همچنین استفاده از لاپاروسکوپی برای انجام عمل‌های جراحی جزئی‌تر، ممکن است عوارض، استرس و هزینه‌ی کمتری داشته باشد. از مهمترین مزایای این روش جراحی نسبت به جراحی‌های باز می‌توان به دوره‌ی نقاهت کوتاه و عدم نیاز به پانسمان و همچنین عدم وجود درد بعد از عمل اشاره کرد.

جراحی لاپاراتومی

در این روش جراحی با ایجاد یک برش بر روی شکم بیمار اقدام به برداشتن کیست از بدن بیمار می‌شود که دوره نقاهت طولانی‌تر و درد بعد از عمل بیشتری نسبت به جراحی لاپاروسکوپی دارد.

درمان خانگی کیست شکلاتی با داروهای گیاهی و طب سنتی

کیست‌های شکلاتی در اثر عدم تعادل در سیستم‌های ایمنی و تناسلی آغاز می‌شوند. درمان‌های طبیعی انتخاب خوبی برای کیست‌هایی هستند که کوچک بوده و سلامتی تخمدان را به خطر نمی‌اندازند. در ادامه ۱۰ درمان طبیعی برای کیست‌های تخمدان ارائه شده است. برای تشخیص و درمان مناسب نیز باید با یک متخصص مشورت کنید.

گرما

گرما در کاهش گرفتگی عضلات یا درد شکم در اثر وجود کیست‌های تخمدان بسیار موثر است.

بسته روغن کرچک

بسته روغن کرچک یک درمان قدیمی برای کیست‌های تخمدان است. روغن کرچک بافت‌ها و سموم اضافه‌ی بدن را دفع می‌کند. همچنین باعث تحریک سیستم‌های لنفاوی و گردش خون می‌گردد که به کاهش و تجزیه کیست‌های تخمدان کمک می‌کند. نکته: بسته‌های روغن کرچک را نباید در طول قاعدگی استفاده کرد. اگر قصد بارداری دارید نباید بعد از تخمک گذاری از این درمان استفاده کنید.

حمام با نمک اپسوم

حمام با نمک اپسوم نیز کمک زیادی به کاهش درد و علائم دیگر همراه با کیست‌های تخمدان می‌کند. میزان زیاد سولفات منیزیم در نمک اپسوم به عنوان یک شل کننده عضلاتی عمل می‌کند که به نوبه خود باعث تسکین درد می‌گردد.

چای بابونه

نوشیدن چای گیاهی مانند بابونه نیز به عنوان یک روش خوب برای درمان کیست‌های تخمدان و درد همراه با آن در نظر گرفته می‌شود. تاثیر آرام‌بخش چای بابونه درد را کاهش داده و به آرام شدن شما کمک می‌کند. همچنین ماهیت گرم این چای در عادی کردن دوره‌های قاعدگی نامنظم از طریق تحریک جریان خون در ناحیه لگن و رحم موثر است.

سرکه سیب

استفاده از سرکه سیب می‌تواند به کوچک کردن و تجزیه کیست‌های تخمدان ناشی از کمبود پتاسیم کمک کند. این سرکه سرشار از پتاسیم بوده و توسط بسیاری از کارشناسان توصیه می‌شود. این درمان به تسکین علائم خونریزی شدید قاعدگی و نیز نفخ و درد در طول دوره‌های پریود کمک خواهد کرد.

چغندر قند

چغندر قند حاوی ترکیبی به نام بتاسیانین است که توانایی کبد در دفع سموم از بدن را افزایش می‌دهد. علاوه بر آن، طبیعت قلیایی چغندر قند به متعادل کردن اسیدیته در بدن کمک می‌کند. این امر به نوبه‌ی خود شدت بسیاری از علائم کیست‌های تخمدان را کاهش می‌دهد.

استفاده از یک ترکیب گیاهی ضد میکروبی

برخی گیاهان می‌توانند به کاهش التهاب و حفظ عملکرد عادی دستگاه تناسلی کمک کنند. گیاه خوک طلایی (Hydrastis Canadensis)، زغال اخته جامائیکایی (Hydrastis Canadensis)، تمشک قرمز (Rubus idaeus) و سیب زمینی وحشی هندی (Dioscorea villosa) برخی از گیاهانی هستند که می‌توانند موثر باشند.

متعادل کردن استروژن اضافه با دی‌ایندولیل‌متان

دی‌ایندولیل‌متان (DIM) می‌تواند به بدن برای حذف استروژن اضافه که باعث تحریک رشد آندومتریوز می‌شود کمک کند. دوز معمول DIM به این صورت است: ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم در روز همراه با وعده‌های غذایی.

یوگا

یوگا و رایحه درمانی به عنوان درمان‌های خانگی عالی برای کیست‌های تخمدان عمل می‌کنند. این روش‌های جایگزین در اصلاح عدم تعادل هورمونی و تسکین درد ناشی از کیست شکلاتی مفید هستند.

افزایش مصرف مایعات

هنگام ابتلا به کیست‌های تخمدان، افزایش مصرف مایعات ضروری است. بهترین گزینه آب است. سعی کنید آب قلیایی و نیز تصفیه شده را در فواصل مناسب بنوشید. همچنین می‌توانید قبل از نوشیدن آب مقدار کمی آب لیمو به آن اضافه کنید. آب سموم مضر را از بدن دفع می‌کند. این امر به نوبه‌ی خود درد را تسکین داده و ورم شکم را کاهش می‌دهد.

درمان دارویی کیست شکلاتی

درمان دارویی کیست شکلاتی

قرص‌های ضد بارداری خوراکی، تزریق پروژسترون، آنالوگ‌های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) و دانازول به منظور متوقف کردن قاعدگی استفاده می‌شوند. در میان تمام این موارد، قرص‌های ضد بارداری ارزان‌ترین و راحت‌ترین داروها می‌باشند. آنالوگ‌های GnRH نیز موثرترین و گران‌ترین داروها هستند. استفاده طولانی مدت از آنالوگ GnRH باعث علائم قاعدگی مانند گرگرفتگی می‌شود.

کیست شکلاتی چگونه بر بارداری اثر می‌گذارد؟


بسیاری از زنان مایلند بدانند که آیا کیست شکلاتی مانع بارداری شده یا در آن خلل ایجاد می‌کند. برای یک زن احتمال باردار شدن حتی بدون برداشتن کیست نیز امکان پذیر است. احتمال باردار شدن در صورتی که تنها یک کیست شکلاتی وجود داشته باشد و اندازه آن کوچک باشد بسیار خوب است. پاسخ مشخصی وجود ندارد اما در موارد پیشرفته‌تر که در آنها چندین کیست شکلاتی وجود داشته و قطر برخی از آنها بزرگ‌تر از چند سانتی‌متر است، احتمال بارداری کمتر می‌باشد. در ادامه روش‌هایی که آندومتریوما می‌تواند بر بارداری تاثیر بگذارد ذکر شده است:

  • کیست‌های شکلاتی که در تخمدان رشد می‌کنند می‌توانند از تشکیل تخم در تخمدان جلوگیری کنند.
  • در برخی موارد، تخم‌ها ممکن است از تخمدان یک زن مبتلا به کیست شکلاتی آزاد شوند، اما اسپرم نمی‌تواند وارد دیواره‌ی این تخم‌های آزاد شده شود.
  • به علت وجود کیست شکلاتی، لوله‌های فالوپ ممکن است زخم ایجاد کنند. این امر می‌تواند در انتقال تخم و اسپرم اختلال ایجاد کند.
  • جدا از این، کیست شکلاتی می‌تواند باعث افزایش خطر حاملگی خارج رحمی شود.
  • علاوه بر این، ممکن است مواد دیگری نیز در کیست‌های شکلاتی وجود داشته باشند که مانع باروری تخم می‌شوند.
  • کیست‌های شکلاتی تحت تاثیر هورمون‌های تناسلی قرار می‌گیرند و از این رو ممکن است یک عدم تعادل در این هورمون‌های تناسلی وجود داشته باشد. این امر می‌تواند مانع کاشته شدن تخم بارور در دیواره رحم شده و موجب سقط جنین گردد.

چرا تشخیص به موقع کیست شکلاتی مهم است؟


شایع‌ترین موارد ناباروری در زنان مبتلا به کیست شکلاتی در زنان گروه سنی ۲۵ تا ۴۰ سال رخ می‌دهد. هرچه درمان زودتر شروع شود، احتمال زایمان بیشتر می‌شود. برداشتن زود هنگام کیست با جراحی می‌تواند در کاهش خطر پیشرفت آن، تسکین علائم و کیفیت بهتر زندگی نقش داشته باشد. درمان در مرحله اولیه منجر به آسیب کمتر به تخمدان در اثر خود بیماری از طریق یک عمل جراحی با تهاجم کمتر خواهد شد.

آیا عملکرد تخمدان بعد از جراحی حفظ می‌شود؟


بعد از برداشتن کیست شکلاتی، تخریب گسترده‌ی بافت تخمدان و کاهش ذخیره‌ی تخمدان رخ می‌دهد. برداشتن با جراحی ممکن است با حذف بافت سالم تخمدان یا اختلال در جریان خون به تخمدان موجب بدتر شدن عملکرد تخمدان شود. با انجام مناسب تکنیک‌ها با استفاده از اصول میکروسرجری و رعایت دستورالعمل‌های عدم استفاده از الکتریسیته در حین جراحی تخمدان می‌توان کیست را به دقت از رگ‌های خونی تخمدان جدا کرد. استفاده از بخیه به جای انعقاد دوقطبی (الکتریکی) می‌تواند با جلوگیری از آسیب به فولیکول‌های باقیمانده احتمال از دست رفتن عملکرد تخمدان را کاهش دهد.

آیا برداشتن تخمدان برای درمان آندومتریوما ضروری است؟


برداشتن تخمدان یا اوفورکتومی در موارد بسیار نادر برای حذف کیست‌های شکلاتی تخمدان یا هر نوع دیگر آندومتریوما ضروری است. این گزینه باید تنها زمانی در نظر گرفته شود که پزشک به سرطان مشکوک باشد یا بیماری با وجود برداشتن چندین باره‌ی کیست ماندگار باشد.

به این پست امتیاز دهید.
تبخیر یا حذف کیست آندومتریوما(شکلاتی) در جراحی لیزر کربن دی اکسید
5 از 1 رای