درمان شقاق مزمن (فیشر) با لیزر, بوتاکس و اسفنکتروتومی داخلی جانبی

فیشر یا شقاق مقعدی پارگی کوچکی در پوست مقعد بوده که در اثر یبوست رخ می‌دهد. یبوست علت اصلی شقاق می‌باشد. فیشر یا شقاق ممکن است حاد یا مزمن باشد. فیشر عموماً در اثر زخم ایجاد می‌شود، ولی به غیر از زخم، برخی از بیماری‌ها هم در ایجاد آن مؤثر هستند و اگر فیشر در قسمت‌های غیرمعمول بدن ایجاد شود می‌تواند نشان‌دهنده مشکلی جدی باشد. نشانه اصلی فیشر مقعدی عبارتست از درد در هنگام اجابت مزاج و پس از آن. دیگر نشانه‌ها شامل خونریزی، خارش و ترشحات بدبو می‌باشند. معاینه و تشخیص فیشر بوسیله معاینه چشمی سوراخ و مجرای مقعد انجام می‌شود.

شقاق یک بیماری بسیار شایع است که اگر زود اقدام به پیگیری آن شود می‌تواند به‌راحتی درمان شود .شقاق با نام علمی فیشر فقط یک ترک یا پارگی دیواره پوشش داخلی بدن یا سطوح خارجی پوست است که نباید با برش اشتباه شود. در شقاق کشش دیواره باعث از هم گسیختگی آن می‌شود که در صورت عدم درمان به موقع به زخم‌های باز بزرگ تبدیل خواهد شد که می‌تواند عضلات زیرین را نیز درگیر کند .در نیمی از موارد امکان بهبود با خود مراقبتی فرد و اصلاح عادات غلط تغذیه‌ای و جلوگیری از یبوست وجود دارد. با این حال احتمال عود بیماری در صورت تکرار فشار در ناحیه آسیب‌دیده هست. که در این صورت حتماً باید به متخصص مراجعه شود. روش‌های بسیاری برای درمان این بیماری وجود دارد که یکی از بهترین روش‌های درمانی این بیماری درمان به کمک لیزر می‌باشد.

 

متخصصان در کلینیک ما آماده ارائه به‌روزترین خدمات در زمینه بیماری‌های مقعدی از جمله بیماری فیشر (شقاق) با استفاده از به‌روزترین امکانات در این زمینه می‌باشند. جهت کسب اطلاعات بیشتر با ما تماس حاصل فرمایید.

فیشر یا شقاق مقعدی چیست؟


فیشر از بیماریهای شایع سوراخ و مجرای مقعدی بوده و 6 تا 15 درصد از مراجعات به جراح روده بزرگ و راست‌روده (کولورکتال) مربوط به فیشر هستند. فیشر در مردان و زنان و در سنین جوانی یا پیری به یک اندازه ایجاد می‌شود. فیشر مقعدی معمولاً باعث درد در حین حرکات روده‌ای شدید می‌شود. فیشر یا شقاق عامل اصلی خونریزی مقعدی در کودکان است. شقاق مقعدی در بافت پوشش‌دهنده سوراخ و مجرای مقعدی به نام آنودرم ایجاد می‌شود. در مسیر داخلی سوراخ مقعد (حلقه مقعدی یا شیار میان‌بنداره‌ای) پوست (درمیس) قسمت داخلی کفل به آنودرم تغییر می‌یابد. برخلاف پوست، آنودرم دارای هیچ مو، غدد عرق یا غدد چربی پوست نبوده و حاوی تعداد بسیار عصب حسی است که درد و تماس را احساس می‌کند. (علت درد شدید شقاق وجود همین تعداد زیاد اعصاب است). آنودرم بدون مو، بدون غده و بسیار حساس در طول مجرای مقعد ادامه یافته تا به خط فاصل مقعد یعنی خط دندانه‌ای می‌رسد. (مقعد در فاصله 15 سانتیمتری روده بزرگ قرار دارد که بالای مجرای مقعدی و زیر کولون سیگوئید یا خم‌روده می‌باشد).

علت ایجاد فیشر یا شقاق مقعدی


مجرای مقعدی آخرین بخش از کولون یا روده بزرگ است. این مجرا بسیار کوتاه بوده و طولش حدوداً 1 تا 2 اینچ است و دارای دو ماهیچه حلقوی بوده که به کنترل عبور مدفوع و حرکات روده کمک می‌کنند. اسفنکتر درونی مقعد ماهیچه‌ای ارادی نمی‌باشد و برای جلوگیری از نشت و خروج مدفوع همیشه در حالت انقباض است.

  • شقاق مقعدی عبارتست از پارگی در پوست مجرای مقعدی و یا آسیب به سوراخ و مجرای مقعدی. این آسیب معمولاً در اثر فشار در هنگام حرکات روده‌ای یا یبوست ایجاد می‌شود. عموماً شخص می‌تواند دفع دردناک را دقیقاً شناسایی کند.
  • شقاق مقعدی شدید نشان‌دهنده پارگی در لایه سطحی پوست می‌باشد.
  • اگر پارگی سطحی پوست درمان نشود با گذشت زمان شقاق مزمن ایجاد خواهد شد. این پارگی به غشاء مخاطی یا بافتی که پوشش‌دهنده ماهیچه اسفنکتر داخلی مقعدی است گسترش پیدا می‌کند.

نشانه‌های فیشر چیست؟


اشخاص مبتلا به فیشر در ناحیه مقعد دردی را تجربه می‌کنند که با حرکات روده و دفع شدیدتر می‌شود. این درد ممکن است کوتاه یا بلندمدت باشد ولی به هر حال درد در فواصل بین عمل دفع فروکش می‌کند. ممکن است درد چنان شدید باشد که بیمار تمایلی به دفع نشان ندهد که این امر منجر به یبوست و تراکم مدفوع می‌شود. همچنین یبوست می‌تواند باعث عبور مدفوع بزرگتر و سفت‌تر و در نتیجه ایجاد زخمهای بیشتر و شدیدتر شدن فیشر شود. به‌علاوه این درد می‌تواند با ایجاد ناراحتی هنگام دفع ادرار (ادرار دردناک)، تکرر ادرار و ناتوانی در دفع، بر دفع ادرار هم تأثیر بگذارد. خونریزی به مقدار کم، خارش مقعد (پروریتوس انی) و ترشحات بدبو از مواردی هستند که به سبب خروج چرک از فیشر ایجاد می‌شوند. همانطور که قبلاً هم گفته شد فیشر باعث خونریزی در کودکان هم می‌شود.

تشخیص بیماری فیشر


سابقه پزشکی می‌تواند نشان‌دهنده وجود فیشر باشد و همچنین معاینه مقعد می‌تواند وجود فیشر را تأیید کند. اگر معاینه لبه‌های مقعد مشخص کرد که فیشری وجود ندارد، معاینه دقیقتر بوسیله بی‌حسی موضعی سوراخ و مجرای مقعد ضروری است. سپس پزشک سواب پنبه‌ای را وارد مقعد کرده تا محل درد مشخص شود. فیشر حاد و شدید مانند یک شکاف خطی به نظر می‌رسد. فیشر مزمن شامل سه نشانه می‌باشد: پوست آویخته در لبه سوراخ مقعد (زائده پیشاهنگ) ، لبه‌های ضخیم شده فیشر (در این حالت الیاف ماهیچه‌ای اسفنکتر درونی در پایه فیشر قابل مشاهده است) و پاپیلای مقعدی متورم در قسمت انتهای بالای فیشر در مجرای مقعد. اگر خونریزی در ناحیه مقعد وجود داشته باشد، برای جلوگیری از بروز دیگر بیماری‌های خطرناک راست‌روده و مقعد بایستی توسط لوله‌های مخصوص محکم و یا انعطاف‌پذیر، آندوسکوپی انجام شود. برای بیماران زیر 50 سال که مبتلا به فیشرهای عادی هستند می‌توان از سیگموئیدوسکوپی که تنها بخش انتهایی از روده بزرگ را بررسی می‌کند استفاده کرد. در بیماران با سابقه سرطان روده بزرگ یا بیماران بالای 50 سال ( که احتمال سرطان روده بزرگ در آنها بیشتر است)، کولونوسکوپی برای معاینه کل روده بزرگ توصیه می‌شود. فیشرهای عادی که نشان‌دهنده حضور دیگر بیمارها هستند، به بررسی‌های دیگری از جمله کولونوسکوپی و عکس‌برداری با اشعه ایکس از بخش فوقانی دستگاه گوارش و روده کوچک نیاز دارند.

درمان فیشر یا شقاق مقعدی


درمان شقاق در گذشته با بیهوشی کامل انجام می‌شد و بیمار نه‌تنها می‌بایست درد زیادی را بعد از عمل تحمل می‌کرد بلکه ناچار بود مدت زمان زیادی در خانه بماند تا بهبودی کامل حاصل شود. امروزه با توسعه و پیشرفت تکنولوژی و حضور دستگاههای لیزر این بیماری به‌سرعت و بدون درد و خون‌ریزی در یک جلسه و در کمتر از یک ساعت قابل درمان است. درمان شقاق با لیزر یک درمان سرپایی بدون بیهوشی و درد و خون‌ریزی است که با بی‌حسی موضعی به‌راحتی درون مطب انجام‌پذیر می‌باشد. در این روش توسط لیزر عضله مقعد یا همان اسفنکتر مقداری شل می‌شود و زخم به‌جا مانده از شقاق برداشته می‌شود.

درمان شقاق با تزریق بوتاکس

 آزادسازی استیل کولین از اعصاب در حالت عادی سبب انقباض عضلات می‌شود. سم بوتولینوم (بوتاکس) با جلوگیری از این آزادسازی، عضلات را شل و عملاً فلج می‌کند. برای درمان بسیاری از اختلالاتی که در آنها اسپاسم عضلانی وجود دارد (مانند شقاق مقعدی) از بوتاکس استفاده می‌شود. سم بوتاکس به اسفنکتر بیرونی، اسفنکتر درونی، شیار میان‌بنداره‌ای (تورفتگی داخل سوراخ مقعد که نشان‌دهنده خط جداکننده بین اسفنکترهای درونی و بیرونی است) و یا داخل خود شقاق تزریق می‌شود.

برخی روش‌های جراحی فیشر عبارتند از:

برداشتن فیشر به روش اسفنکتروتومی داخلی جانبی

برداشتن-شقاق-به-روش-اسفنکتروتومی-داخلی-جانبیهیئت جراحان روده بزرگ و راست‌روده در آمریکا روش خاصی در جراحی به نام اسفنکترونومی داخلی جانبی جزئی توصیه کرده‌اند که تکنیکی برای درمان فیشرهای مقعدی می‌باشد. در این روش اسفنکتر درونی مقعد از قسمت انتهایی حلقه مقعدی تا مجرای مقعدی (فاصله‌ای برابر با فیشر) برداشته می‌شود.

آیا دارویی برای درمان فیشر وجود دارد؟

آیا-دارویی-برای-درمان-فیشر-وجود-دارد

داروهای بی‌حسی و استروئیدها

داروهای بی‌حسی موضعی (مثل لیدوکائین، تتراکائین و پراموکسین) به‌خصوص پیش از کار کردن شکم برای کاهش درد توصیه می‌شوند.  عموما مقدار کمی از آستروئید در کرم بی‌حسی برای کاهش التهاب وجود دارد. نباید بیش از  دو هفته از استروئیدها استفاده کرد چون‌که مصرف بیش از حد باعث نازک شدن آنودرم می‌شود (آتروفی) و درنتیجه بیشتر آسیب‌پذیر می‌گردد. شواهد حاکی از آنست که داروهای خوراکی برای شل کردن ماهیچه صاف اسفنکتر درونی کمکی نمی‌کنند.

نیتروگلیسیرین

این احتمال وجود دارد که اسپاسم یا انقباض اسفنکتر درونی و کاهش جریان خون در ایجاد و درمان شقاق مقعدی نقش داشته باشند. درنتیجه پمادهای موضعی شل‌کننده عضلانی یعنی نیتروگلیسیرین (گلیسیرین تری‌نیترات) در درمان شقاقهای مقعدی مؤثر هستند. نیتروگلیسیرین سبب شل شدن اسفنکتر درونی مقعد شده و فشار زمان استراحت مقعد را کاهش می‌دهد.

داروهای مسدودکننده کانال کلسیم (CCBs)

مانند نیتروگلیسیرین، پمادهای موضعی حاوی داروی مسدودکننده کانال کلسیم ( مثل نیفدیپین یا دیلتیازم) ماهیچه‌های اسفنکتر درونی را شل می‌کنند.این داروها همچنین رگهای خونی آنودرم را گشاد کرده و جریان خون را افزایش می‌دهند.

درمان خانگی

  • افزایش حجم مدفوع و نرم کردن آن بوسیله پسیلیوم و متیل‌سلولز و رژیم غذایی دارای فیبر زیاد
  • اجتناب از خوردن غذاهایی که ممکن است هضمش مشکل باشد (مثل آجیل، پاپکرن و چیپس تورتیا)
  • افزایش مصرف مایعات و مصرف گاه‌به‌گاه ملین(دکوزات یا روغنهای معدنی)
  • استحمام نشسته (در وان آب گرم). این نوع استحمام خصوصاً پس از اجابت مزاج برای از بین بردن اسپاسم، افزایش جریان خون به مقعد و شستشوی مقعد بدون مالش آنودرم آسیب‌دیده مفید است.

درمان شقاق با طب سنتی

برای درمان شقاق با استفاده از طب سنتی می‌توانید موادی نظیر: روغن نارگیل، آلوئه‌ورا و روغن جوانه گندم را به مناطق آسیب‌دیده بمالید.

ورزش کردن

ورزش-شقاق

پیاده‌روی هنگام صبح و غروب ورزشی بسیار مناسب است. چنانچه شقاق مقعدی شخص در حال بهبود باشد، بایستی حتماً پیاده‌روی کند. این ورزش نسبتاً ملایم بوده و هیچ مشکل یا عوارضی به همراه ندارد. پیاده‌روی بایستی حتماً با سرعتی ثابت انجام شود. سرعت خیلی زیاد باعث دشواری در تنفس شده و سرعت خیلی کم مانع از عرق کردن می‌شود. پیاده‌روی به کار کردن شکم کمک کرده و مانع از یبوست می‌شود و از سفت شدن مدفوع جلوگیری می‌کند و درنتیجه دفع راحت‌تر انجام می‌شود. با پیاده‌روی جریان کلی خون بهبود پیدا کرده و فیشر به‌راحتی و به‌سرعت بهبود پیدا می‌کند. کارهای ملایم دیگری مانند چمن‌زنی و جارو زدن منزل هم می‌توانند در کنار پیاده‌روی انجام شوند.

هدف اصلی تمرین تنفسی ایجاد آرامش است. هنگامی‌که عصبی هستید، برخی نقاط در بدن منقبض و سفت می‌شوند. مقعد یکی از این نقاط بوده که هنگامی‌که شخص دچار تنش شود، باعث دردناک شدن عمل دفع می‌شود. برای انجام تمرین تنفسی روی سطحی سفت و سخت دراز بکشید. می‌توانید از بالش استفاده کنید. پاهایتان را شل کرده و دستانتان را در کنار بدن قرار دهید. منظره‌ای زیبا را تجسم کرده و به‌آرامی دم و بازدم را انجام دهید. سعی کنید که ریتم تنفسی‌تان منظم باشد تا اینکه احساس کنید کاملاً ریلکس شده‌اید. همراه با تنفس سعی کنید که مقعد را نیز منقبض و منبسط کنید. این کار را در دو مرحله برای مدت 20 تا 30 دقیقه در روز انجام دهید.

 

این حرکت کششی با نام تریکون‌آسانا در یوگا شهرت داشته و در کار کردن شکم بسیار مؤثر است و به هضم بهتر غذا، درمان ورم معده ، درمان معده اسیدی و نفخ کمک می‌کند. برای این کار مستقیم ایستاده و پاهای خود را به‌اندازه یک متر از هم باز کنید. به‌آرامی پای راست را کاملاً به سمت خارج و پای چپ را حدوداً 45 درجه به سمت داخل قرار بدهید. پاشنه‌ها بایستی در امتداد باسن باشند. دستان خود را به دو سمت بدن موازی با زمین دراز کرده و کف دستها به سمت پایین باشند. این حالت وضعیت صفر نامیده می‌شود. به اندازه‌ای به سمت راست خم بشوید تا اینکه کف دست راست در پشت پای چپ به زمین بخورد. دست چپ با زاویه  عمود بر زمین مستقیم به سمت بالا  کشیده شود. این حرکت کششی را برای مدت 10 ثانیه قبل از بازگشت به وضعیت صفر انجام دهید. این کار را برای سمت چپ نیز انجام دهید. انجام این حرکت هرروزه در پنج نوبت بسیار مفید می‌باشد.

 

این حرکت در یوگا اوشترآسانا نام دارد. یوگا در سالهای اخیر بسیار محبوب شده است زیرا که نه‌تنها اندام‌های بدن را تقویت کرده بلکه در تسکین بسیاری از بیمارها مانند فیشر نیز مؤثر است. حرکت کشش به‌سمت عقب باعث کشش اندام‌های شکمی شده و یبوست را درمان می‌کند. اگر مبتلا به فیشر هستید، این تمرین را هرروزه انجام دهید. برای این کار روی زمین زانو زده و به‌سمت عقب خم شده به‌طوریکه دستانتان بتوانند پاهایتان را لمس کنند. این حرکت مستلزم کشش ماهیچه‌های پشتی است. پس چنانچه کمردرد دارید توصیه می‌شود که قبل از انجام این حرکت با پزشک خود مشورت کنید.

این حرکت موجب تقویت دستگاه گوارش، تخلیه گاز و بهبود کارکرد شکم می‌شود. همچنین ناحیه شکمی را تحریک کرده و باعث نرم شدن مدفوع می‌شود. برای انجام این حرکت روی زمین دراز بکشید و دستانتان را در دو سمت بدن خود قرار دهید. نفس عمیقی کشیده و به هنگام فروبردن نفس، پای راست خود را از زانو خم کرده و به سینه خود نزدیک کنید. انگشتان هر دو دست خود را بر روی زانو قفل کرده و به سمت عقب بکشید. برای چند ثانیه نفس خود را حبس کرده و سپس به‌آرامی نفس را بیرون بدهید. پشت، شانه و سر را از روی زمین بلند کرده و به زانو بچسبانید. نفس را فروبرده و به‌آرامی سر را روی زمین بگذارید. نفس را بیرون داده و دوباره روی زمین دراز بکشید. این کار را با پای دیگر نیز انجام دهید.

 

به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است